Cách đọc bản vẽ kiến trúc

Một bộ bản vẽ đầy đủ là nhóm các trang phối hợp với nhau. Thường bao gồm mặt bằng, mặt đứng, mặt cắt và các chi tiết. Mỗi trang thể hiện dự án từ một góc nhìn khác nhau, nên không có một bản vẽ nào nói lên trọn vẹn câu chuyện.

Hãy xem trước mục lục trang hoặc trang bìa. Trang đó giúp bạn tìm đúng các bản vẽ và hiểu thứ tự. Bạn cũng có thể thấy các chữ viết tắt, ghi chú và ký hiệu cho biết thêm thông tin ở nơi khác trong bộ.

Nếu bạn chưa quen, thì đọc bản vẽ theo một trình tự đơn giản sẽ hữu ích: mặt bằng trước, sau đó đến mặt đứng, rồi mặt cắt, cuối cùng là các chi tiết. Cách này giúp bạn nắm được bố cục tổng thể trước khi xem các thông tin thi công chi tiết hơn.

Mặt bằng là hình nhìn từ trên xuống của một không gian, như thể đã tháo mái. Nó thể hiện các phòng, tường, cửa ra vào, cửa sổ và các hạng mục chính. Đây thường là nơi tốt nhất để hiểu công trình sẽ vận hành ra sao từng ngày.

Chú ý đến tên phòng, kích thước và chiều mở của cửa. Kích thước cho bạn biết kích cỡ và khoảng cách. Chiều mở cửa cho biết cửa mở theo hướng nào, điều này quan trọng cho việc đi lại và bố trí đồ đạc. Bạn cũng có thể thấy các ghi chú cho các hạng mục như tủ, cầu thang, thiết bị, hoặc các khoảng trống để tiếp cận.

Mặt bằng cũng có thể thể hiện thông tin liên quan đến quy chuẩn, chẳng hạn như lối thoát hiểm, lộ trình tiếp cận, hoặc các khu vực được tính vào diện tích sàn. Nếu gặp thuật ngữ như FAR, thì đó là tỷ lệ diện tích sàn — một quy định phân vùng giới hạn lượng diện tích xây dựng được phép trên khu đất. Quy định khác nhau theo từng thành phố, nên cùng một bản vẽ có thể được xử lý khác nhau ở các nơi khác nhau.

Mặt đứng là các hình chiếu phẳng của công trình từ bên ngoài, thường là từng phía một. Nó giúp bạn hiểu chiều cao, hình dạng mái, vị trí cửa sổ, vật liệu ngoại thất và công trình sẽ trông như thế nào khi nhìn từ đường phố hoặc sân.

Nếu mặt bằng cho bạn bố cục, thì mặt đứng cho bạn hình dáng. Bạn có thể đối chiếu mặt đứng với mặt bằng để xem cửa sổ có khớp với các phòng hay không, cửa ra vào nằm ở đâu và công trình sẽ “cao” đến mức nào.

Mặt đứng cũng giúp bạn phát hiện sớm các câu hỏi về thiết kế. Ví dụ, bạn có thể nhận thấy một cửa sổ cao hơn dự kiến, hoặc đường nét mái ảnh hưởng đến sự riêng tư, bóng mát hoặc góc nhìn của hàng xóm. Đây là những điều hữu ích để trao đổi trước khi tiến hành.

Mặt cắt giống như một lát cắt thẳng đứng đi qua công trình. Nó cho thấy điều gì đang diễn ra từ mặt đất đi lên: móng, chiều cao giữa các tầng, chiều cao trần, kết cấu mái, cầu thang và đôi khi là các khu vực kỹ thuật cơ điện.

Bản vẽ này đặc biệt hữu ích khi bạn muốn hiểu thể tích và chiều cao. Một căn phòng có thể trông “bình thường” trên mặt bằng nhưng cảm giác lại rất khác trên mặt cắt nếu trần thấp, mái dốc hoặc sàn được nâng lên.

Mặt cắt cũng có thể cho thấy các phần của công trình liên kết với nhau ra sao. Ví dụ, chúng có thể giải thích phần bổ sung (addition) sẽ gặp một căn nhà hiện hữu như thế nào, một ADU liên quan ra sao với khu vườn, hoặc một cầu thang được bố trí vừa vặn trong một không gian gọn gàng như thế nào.

Các chi tiết là những bản vẽ cận cảnh của một phần nhỏ trong dự án. Chúng có thể cho thấy cấu tạo tường, đầu cửa sổ, chỗ nối của cầu thang, điều kiện chống thấm hoặc chi tiết của tủ. Đây thường là những bản vẽ trả lời câu hỏi: “Chính xác thì nó hoạt động ra sao?”

Ghi chú cũng quan trọng không kém. Chúng có thể nêu vật liệu, yêu cầu lắp đặt, hoặc các điểm phối hợp với các hạng mục kết cấu, cơ điện, điện hoặc hệ thống ống nước. MEP là viết tắt của cơ (mechanical), điện (electrical) và ống nước (plumbing) — các hệ thống giúp công trình vận hành, như hệ thống sưởi, hệ thống dây điện, chiếu sáng và nước.

Bạn không cần hiểu mọi ghi chú ngay lập tức. Nhưng bạn nên biết rằng chi tiết là nơi chứa thông tin thi công thực tế. Nếu có điều gì đó khiến bạn thấy khó hiểu, hãy đề nghị kiến trúc sư chỉ đúng trang và giải thích bằng ngôn ngữ dễ hiểu.

Khi xem bản vẽ, hãy tập trung vào ba câu hỏi: Bố cục có phù hợp với nhu cầu của bạn không? Công trình có trông đúng như bạn kỳ vọng không? Và các kích thước có khớp với những không gian mà bạn thực sự có thể sử dụng không? Những câu hỏi này thường hữu ích hơn việc cố gắng giải mã tất cả ký hiệu cùng một lúc.

Cũng nên đối chiếu bản vẽ với mục tiêu và ngân sách của bạn. Nếu bạn đang ở giai đoạn sớm, tìm hiểu thêm về toàn bộ quy trình để biết bản vẽ sẽ nằm ở đâu trong chuỗi công việc. Nếu bạn muốn hiểu về báo giá kiến trúc sư và các dịch vụ, bảng phí này có thể giúp bạn chuẩn bị các câu hỏi tốt hơn.

Nếu bạn chưa có kiến trúc sư được cấp phép, chúng tôi có thể giúp bạn tìm một người dựa trên loại dự án của bạn. Chúng tôi không tự cung cấp dịch vụ kiến trúc, nhưng chúng tôi có hỗ trợ kết nối chủ nhà và doanh nghiệp với các kiến trúc sư được cấp phép cho nhà ở tùy chỉnh, phần mở rộng, cải tạo, ADU, thiết kế thương mại và các bản vẽ sẵn sàng để xin phép.