Câu trả lời ngắn gọn
Kiến trúc sư đôi khi tính phí dựa trên tỷ lệ phần trăm của chi phí xây dựng. Với nhiều dự án, mức phổ biến có thể nằm khoảng 5% đến 20%, nhưng không có một mức chuẩn duy nhất.
Các dự án nhỏ hơn hoặc phức tạp hơn có thể nằm ngoài khoảng đó. Một số kiến trúc sư tính phí theo giờ, phí trọn gói, hoặc kết hợp nhiều cách tính thay vì chỉ tính theo tỷ lệ phần trăm.
Nếu bạn đang so sánh các lựa chọn, hãy hỏi những hạng mục nào được bao gồm. Tỷ lệ phần trăm thấp hơn có thể không bao gồm các dịch vụ tương tự như mức tỷ lệ cao hơn, chẳng hạn như các buổi họp, bản vẽ xin phép, hoặc hỗ trợ trong giai đoạn thi công.

Điều gì làm thay đổi tỷ lệ phần trăm
Phí phụ thuộc vào lượng công việc mà kiến trúc sư dự kiến sẽ thực hiện. Việc cải tạo nội thất đơn giản thường tốn ít thời gian hơn so với một ngôi nhà thiết kế theo yêu cầu, ADU hoặc dự án thương mại có nhiều bên tư vấn.
Quy mô dự án cũng rất quan trọng. Các dự án rất nhỏ thường có tỷ lệ phần trăm hiệu dụng cao hơn vì vẫn cần các công việc lập kế hoạch cơ bản, ngay cả khi ngân sách xây dựng ở mức khiêm tốn.
Địa điểm cũng có thể ảnh hưởng đến phí. Quy định khác nhau theo từng bang và từng thành phố, và điều kiện thị trường địa phương có thể thay đổi mức phí mà kiến trúc sư tính. Hãy luôn kiểm tra xem kiến trúc sư có được cấp phép tại bang của bạn hay không.
Các cách tính phí phổ biến mà kiến trúc sư sử dụng
Phí theo tỷ lệ phần trăm chỉ là một trong các phương thức tính giá. Nhiều kiến trúc sư tính phí trọn gói cho một phạm vi công việc được xác định rõ ràng. Một số khác tính theo giờ, đặc biệt cho giai đoạn lập kế hoạch ban đầu, tư vấn hoặc các thay đổi nhỏ.
Một số dự án sử dụng cấu trúc theo từng giai đoạn. Ví dụ: một mức phí cho thiết kế ý tưởng (schematic design), một mức khác cho bản vẽ xin phép (permit drawings), và một mức nữa nếu bao gồm quản lý/giám sát trong quá trình thi công (construction administration). Thiết kế ý tưởng nghĩa là lập kế hoạch ý tưởng ban đầu trước khi hoàn tất các bản vẽ chi tiết.
Hãy yêu cầu một đề xuất bằng văn bản nêu rõ chính xác những gì được bao gồm và những khoản nào tính thêm. Điều đó có thể giúp bạn so sánh kiến trúc sư rõ ràng hơn.
- Phí theo tỷ lệ phần trăm: gắn với chi phí xây dựng
- Phí trọn gói: một mức giá cố định cho phạm vi được xác định
- Phí theo giờ: dựa trên thời gian thực hiện
- Phí theo từng giai đoạn: mức giá riêng cho từng giai đoạn của dự án
Phí kiến trúc sư thường bao gồm những gì
Phần này thay đổi rất nhiều, vì vậy đừng cho rằng hai đề xuất có nghĩa là giống nhau. Một kiến trúc sư có thể bao gồm lập chương trình (programming), các buổi họp thiết kế, bản vẽ xin phép và việc phối hợp với các bên tư vấn. Người khác có thể chỉ bao gồm công việc thiết kế ban đầu.
Bạn cũng có thể nghe các thuật ngữ như FAR, setback và MEP. FAR là tỷ lệ diện tích sàn (floor area ratio), dùng để giới hạn lượng diện tích xây dựng được phép trên một khu đất. Setback là khoảng lùi, tức tòa nhà phải cách ranh giới lô đất bao xa. MEP là hệ thống cơ điện nước (mechanical, electrical, and plumbing).
Vì các quy định và trách nhiệm này khác nhau, bạn nên nhờ kiến trúc sư giải thích phạm vi công việc của họ bằng ngôn ngữ đơn giản trước khi bạn ký bất cứ thứ gì.
Cách so sánh các đề xuất
Đừng chỉ so sánh phí dựa trên tỷ lệ phần trăm. Hãy so sánh phạm vi công việc, đầu ra bàn giao, tiến độ và ai sẽ là người thực hiện công việc. Đề xuất nên nêu rõ liệu có bao gồm khảo sát công trường, hỗ trợ thủ tục xin phép, các lần chỉnh sửa, và việc phối hợp với kỹ sư hoặc các bên tư vấn khác hay không.
Nếu bạn là chủ nhà hoặc chủ doanh nghiệp và chưa biết bắt đầu từ đâu, chúng tôi có thể giúp bạn hiểu quy trình và kết nối với một kiến trúc sư được cấp phép. Dịch vụ của chúng tôi miễn phí, và chúng tôi không tự thiết kế hoặc đóng dấu lên bản vẽ.
Bạn cũng có thể xem các hướng dẫn của chúng tôi để có thêm hỗ trợ theo cách dễ hiểu, hoặc xem trang dịch vụ để biết quy trình kết nối hoạt động như thế nào.
Nói bằng ngôn ngữ dễ hiểu
Kiến trúc sư có thể tính phí theo tỷ lệ phần trăm, nhưng mức phí thực tế còn tùy thuộc vào phạm vi công việc, quy mô dự án và địa điểm, vì vậy hãy so sánh những gì được bao gồm rồi sử dụng dịch vụ kết nối miễn phí để tìm một kiến trúc sư được cấp phép.
Luôn thuê một kiến trúc sư được cấp phép, và tự kiểm tra giấy phép hành nghề của bang trước khi bắt đầu công việc. Thông tin chung, không phải tư vấn kiến trúc, kỹ thuật hay pháp lý.